Xitoy
中国
Birinchi ovozni kutyapmiz
تا مرد سخن نگفته باشد / عیب و هنرش نهفته باشد
Inson soʻzini aytmaguncha, uning aybi ham, hunari ham yashirin qoladi.
Bu yerdan hali birorta ham maslahat yoʻq. Shu mamlakatlik keksa insonni bilasizmi? Sizning yozuvingiz birinchi boʻlishi mumkin: telefonda 2–3 daqiqa.
Qiziqarli fakt
Qogʻoz, kitob bosish, porox va kompas — qadimgi Xitoyning «toʻrt buyuk ixtirosi». (manba)
Keksalar raqamlarda
2013-yildan qonunga koʻra oy taqvimidagi 9-oyning 9-kuni — Chungyang bayrami rasmiy Keksalar kuni hisoblanadi. (manba)
- aholi 65 yoshdan katta
- 14,9%
- kishi 65 yoshdan katta
- 209,7 mln
- aholi 2050-yilda 65 yoshdan katta boʻladi
- 30,9%
- odamlar 60 yoshdan keyin oʻrtacha shuncha yashaydi
- 21,5 yil
- 65 yoshdan katta odamlar yolgʻiz yashaydi
- 15,7%
- ayollar — 17,7%, erkaklar — 13,5%
- 65 yoshdan katta odamlar jamoaviy turar joylarda yashaydi: qariyalar uylari, shifoxonalar, yotoqxonalar va hokazo
- 0,3%
Manbalar: Jahon banki, 2025; Jahon banki prognozi, 2050; JSST, 2023; BMT, 2020; BMT, 2000-yilgi aholi roʻyxati
Tillar
401 ta til, ulardan 264 tasi xavf ostida
- A'ouYoʻqolish arafasida
- AyiziYoʻqolish arafasida
- BaramYoʻqolish arafasida
- Biao MinYoʻqolish arafasida
- Ili TurkiYoʻqolish arafasida
- KanakanavuYoʻqolish arafasida
- KavalanYoʻqolish arafasida
- LawuYoʻqolish arafasida
- MacaneseYoʻqolish arafasida
- ManchuYoʻqolish arafasida
- NungYoʻqolish arafasida
- Pazeh-KaxabuYoʻqolish arafasida
Hammasini koʻrsatish (401)
- Red GelaoYoʻqolish arafasida
- SaaroaYoʻqolish arafasida
- SamataoYoʻqolish arafasida
- SamatuYoʻqolish arafasida
- SeediqYoʻqolish arafasida
- TosuYoʻqolish arafasida
- BitJiddiy xavf ostida
- BolyuJiddiy xavf ostida
- CunJiddiy xavf ostida
- GangouJiddiy xavf ostida
- Green GelaoJiddiy xavf ostida
- JizhaoJiddiy xavf ostida
- KangjiaJiddiy xavf ostida
- Khamnigan MongolJiddiy xavf ostida
- KiliJiddiy xavf ostida
- Langnian BuyangJiddiy xavf ostida
- LazeJiddiy xavf ostida
- Lianshan ZhuangJiddiy xavf ostida
- MangJiddiy xavf ostida
- MangoJiddiy xavf ostida
- MazaJiddiy xavf ostida
- Nanay tiliJiddiy xavf ostida
- Northern TujiaJiddiy xavf ostida
- OroqenJiddiy xavf ostida
- PahaJiddiy xavf ostida
- Pale PalaungJiddiy xavf ostida
- PuyumaJiddiy xavf ostida
- QabiaoJiddiy xavf ostida
- QauJiddiy xavf ostida
- Rumai PalaungJiddiy xavf ostida
- SaisiyatJiddiy xavf ostida
- SanieJiddiy xavf ostida
- Southern NisuJiddiy xavf ostida
- Southern TujiaJiddiy xavf ostida
- White GelaoJiddiy xavf ostida
- YamiJiddiy xavf ostida
- Youle JinuoJiddiy xavf ostida
- SheJiddiy xavf ostida
- AkeuAniq xavf ostida
- AluoAniq xavf ostida
- ÄynuAniq xavf ostida
- AchangAniq xavf ostida
- BaimaAniq xavf ostida
- BisuAniq xavf ostida
- BonanAniq xavf ostida
- Buyuan JinuoAniq xavf ostida
- CaijiaAniq xavf ostida
- CosaoAniq xavf ostida
- DamuAniq xavf ostida
- DaurAniq xavf ostida
- Digaro MishmiAniq xavf ostida
- DolpoAniq xavf ostida
- DongnaAniq xavf ostida
- E'ma BuyangAniq xavf ostida
- EnAniq xavf ostida
- ErsuAniq xavf ostida
- Evenk tiliAniq xavf ostida
- Gonkong imo-ishora tiliAniq xavf ostida
- GuiqiongAniq xavf ostida
- Hm NaiAniq xavf ostida
- HuAniq xavf ostida
- HumlaAniq xavf ostida
- Idu MishmiAniq xavf ostida
- JaphugAniq xavf ostida
- KathuAniq xavf ostida
- KatsoAniq xavf ostida
- KhángAniq xavf ostida
- KinnauriAniq xavf ostida
- Kiong NaiAniq xavf ostida
- Kur-UrmiAniq xavf ostida
- KyirongAniq xavf ostida
- LadakhiAniq xavf ostida
- LakkjaAniq xavf ostida
- LamuAniq xavf ostida
- LaomianAniq xavf ostida
- LachiAniq xavf ostida
- Lianghe AchangAniq xavf ostida
- LizuAniq xavf ostida
- Luxi AchangAniq xavf ostida
- MaangAniq xavf ostida
- MakAniq xavf ostida
- Man MetAniq xavf ostida
- MaonanAniq xavf ostida
- MijuAniq xavf ostida
- MichaAniq xavf ostida
- MondziAniq xavf ostida
- MongghulAniq xavf ostida
- MuangpheAniq xavf ostida
- MudaAniq xavf ostida
- MulamAniq xavf ostida
- MuziAniq xavf ostida
- NamuyiAniq xavf ostida
- NaruaAniq xavf ostida
- Northern MujiAniq xavf ostida
- Northern QiangAniq xavf ostida
- NubriAniq xavf ostida
- NumaoAniq xavf ostida
- Oltoy tiliAniq xavf ostida
- Pa DiAniq xavf ostida
- Panyi BaiAniq xavf ostida
- Phana’Aniq xavf ostida
- PuroikAniq xavf ostida
- SaduAniq xavf ostida
- Salar tiliAniq xavf ostida
- SameiAniq xavf ostida
- SangkongAniq xavf ostida
- Sariq uygʻur tiliAniq xavf ostida
- SilaAniq xavf ostida
- Southeast Maoxian QiangAniq xavf ostida
- Southern QiangAniq xavf ostida
- Tai HongjinAniq xavf ostida
- TangwangAniq xavf ostida
- ThangmiAniq xavf ostida
- ThenAniq xavf ostida
- TholoAniq xavf ostida
- Tibetan Sign LanguageAniq xavf ostida
- TinaniAniq xavf ostida
- TsatAniq xavf ostida
- TsouAniq xavf ostida
- TsumAniq xavf ostida
- UAniq xavf ostida
- Wuding-Luquan YiAniq xavf ostida
- WutunAniq xavf ostida
- Xakas tiliAniq xavf ostida
- YerongAniq xavf ostida
- Yilan Creole JapaneseAniq xavf ostida
- YounuoAniq xavf ostida
- ZakhringAniq xavf ostida
- ZauzouAniq xavf ostida
- ZbuAniq xavf ostida
- ZhabaAniq xavf ostida
- SherpaAniq xavf ostida
- ShixingAniq xavf ostida
- ChepyaAniq xavf ostida
- ChesuAniq xavf ostida
- Chinese Pidgin EnglishAniq xavf ostida
- ChoyoAniq xavf ostida
- Ai-ChamZaif
- Alo PholaZaif
- AmisZaif
- Ani PhowaZaif
- AtayalZaif
- AwaZaif
- AwuZaif
- Awu YiZaif
- AxiZaif
- AchéZaif
- Bargu-Shineken BuriyadZaif
- BasumZaif
- Biao MonZaif
- BokarZaif
- BokhaZaif
- BuganZaif
- BumthangZaif
- BunuZaif
- BununZaif
- Dagang-Baoshan-LiangcunZaif
- Dai ZhuangZaif
- Derong-nJol TibetanZaif
- DerungZaif
- DongxiangZaif
- Dongshanba LaloZaif
- Drag-yabZaif
- DzalaZaif
- DzongkhaZaif
- EZaif
- Eastern Gorkha TamangZaif
- Eastern Huishui HmongZaif
- Eastern LaluZaif
- Eastern MinyagZaif
- Eastern NisuZaif
- Eastern YugurZaif
- EkaZaif
- EnuZaif
- GarhwaliZaif
- GejiaZaif
- GromaZaif
- Gser-RdoZaif
- HainaneseZaif
- Hlepho PhowaZaif
- HlersuZaif
- HorpaZaif
- KaduoZaif
- KhlulaZaif
- KucongZaif
- KurtöpZaif
- Labo PhowaZaif
- LarongZaif
- Leizhou MinZaif
- LhomiZaif
- Lianmin YaoZaif
- Liuqian ZhuangZaif
- MangdiZaif
- MangghuerZaif
- MboZaif
- MiliZaif
- MojiZaif
- Mongolia BuriatZaif
- NaluoZaif
- Nao KlaoZaif
- Northern DongZaif
- Northern NisuZaif
- Northern PumiZaif
- Nuoxi YaoZaif
- NyisuZaif
- Oyrot tiliZaif
- Pa NaZaif
- Pa-HngZaif
- PaiwanZaif
- PelaZaif
- PhalaZaif
- PholaZaif
- PholoZaif
- PhukhaZaif
- PhumaZaif
- PhupaZaif
- PhuphaZaif
- PhuzaZaif
- Qila MujiZaif
- Riang (Myanmar)Zaif
- RukaiZaif
- Sarikoʻli tiliZaif
- SonglinZaif
- Southern LolopoZaif
- Southern Mashan HmongZaif
- Southern MongolianZaif
- Southern MujiZaif
- Southern PumiZaif
- StodseZaif
- Taiwanese Sign LanguageZaif
- TaluZaif
- TàyZaif
- ThophoZaif
- TshanglaZaif
- TshobdunZaif
- Vohon tiliZaif
- Waxiang ChineseZaif
- Western LaluZaif
- Western Mashan HmongZaif
- Western MinyagZaif
- Western TamangZaif
- Wumeng NasuZaif
- XibeZaif
- Xiyun VaZaif
- Xishanba LaloZaif
- XuzhangZaif
- YangliuZaif
- Yonggu BiaoZaif
- Zhongu TibetanZaif
- ZokhuoZaif
- Shaozhou TuhuaZaif
- ChadongZaif
- A-Hmao
- Akha
- Alugu
- Amdo Tibetan
- American Sign Language
- Azha
- Azhe
- Blang
- Bori
- Bouyei
- Cao Miao
- Central Bai
- Central Hongshuihe Zhuang
- Central Huishui Hmong
- Central Mashan Hmong
- Dao
- Dzao Min
- Eastern Hongshuihe Zhuang
- Eastern Min
- Eastern Ong-Be
- Eastern Qiandong Miao
- Eastern Xiangxi Miao
- Gan Chinese
- Gepo
- Guibei Zhuang
- Guibian Zhuang
- Hakka Chinese
- Hani
- Hezhou
- Hlai
- Hmong
- Hmong Daw
- Hmong Dô
- Hmong Njua
- Hmong Shua
- Honi
- Horned Miao
- Huizhou Chinese
- Iu Mien
- Jiamao
- Jin
- Kachin tili
- Khams Tibetan
- Khmu
- Khuen
- Kim Mun
- Koreys tili
- Kua-nsi
- Kuamasi
- Lahu
- Lahu Shi
- Lavrung
- Lashi
- Lhao Vo
- Limi
- Lipo
- Lisu
- Liujiang Zhuang
- Lolopo
- Luopohe Miao
- Mandarin xitoy tili
- Min Bei Chinese
- Min Zhong
- Min Zhuang
- Mok
- Mugom
- Naxi
- Nisi
- Nong Zhuang
- Northern Guiyang Hmong
- Northern Huishui Hmong
- Northern Mashan Hmong
- Northern Pinghua
- Northern Qiandong Miao
- Northwestern Nisu
- Nung
- Nuosu
- Nusu
- Ong Be
- Parauk
- Piyo
- Pu-Xian Min
- Qirgʻiz tili
- Qiubei Zhuang
- Qozoq tili
- Rawang
- Rus tili
- Sakizaya
- Samtao
- Sani
- Sanqiao
- Situ
- Small Flowery Miao
- Sonaga
- Southern Bai
- Southern Dong
- Southern Guiyang Hmong
- Southern Min
- Southern Pinghua
- Southern Qiandong Miao
- Southwestern Guiyang Hmong
- Southwestern Huishui Hmong
- Sui
- Tai Dam
- Tai Dón
- Tai Lü
- Tai Nüa
- Tai Ya
- Tatar tili
- Tibet tili
- Tojik tili
- Tuva tili
- Uygʻur tili
- Va
- Vo
- Vyetnam tili
- Wenzhounese
- Western Xiangxi Miao
- Wu Chinese
- Wusa Nasu
- Xiang Chinese
- Xitoycha imo-ishora tili
- Yang Zhuang
- Yongbei Zhuang
- Yongnan
- Youjiang Zhuang
- Yue Chinese
- Zaiwa
- Zuojiang Zhuang
- Oʻzbek tili
- Shan tili
- Shao–Jiang Min
- Shidong Biao
- Shwe Palaung
- Chashan
- Choni
- Drugchu
Tillar va ularning holati: Glottolog v5.3, CC BY 4.0. Nomlar: Wikidata.
YUNESKO nomoddiy madaniy merosi
- Safeguarding programme for Hezhen Yimakan storytelling2025
- Hezhen Yimakan storytelling2025
- Traditional design and practices for building Chinese wooden arch bridges2024
- Qiang New Year festival2024
- Traditional Li textile techniques: spinning, dyeing, weaving and embroidering2024
- Spring festival, social practices of the Chinese people in celebration of traditional new year2024
- Traditional tea processing techniques and associated social practices in China2022
- Ong Chun/Wangchuan/Wangkang ceremony, rituals and related practices for maintaining the sustainable connection between man and the ocean2020
Hammasini koʻrsatish (45)
- Taijiquan2020
- Lum medicinal bathing of Sowa Rigpa, knowledge and practices concerning life, health and illness prevention and treatment among the Tibetan people in China2018
- The Twenty-Four Solar Terms, knowledge in China of time and practices developed through observation of the sun’s annual motion2016
- Chinese Zhusuan, knowledge and practices of mathematical calculation through the abacus2013
- Strategy for training coming generations of Fujian puppetry practitioners2012
- Chinese shadow puppetry2011
- Acupuncture and moxibustion of traditional Chinese medicine2010
- Peking opera2010
- Wooden movable-type printing of China2010
- Watertight-bulkhead technology of Chinese junks2010
- Meshrep2010
- Chinese traditional architectural craftsmanship for timber-framed structures2009
- China engraved block printing technique2009
- Mazu belief and customs2009
- Dragon Boat festival2009
- Chinese paper-cut2009
- Grand song of the Dong ethnic group2009
- Xi’an wind and percussion ensemble2009
- Sericulture and silk craftsmanship of China2009
- Nanyin2009
- Craftsmanship of Nanjing Yunjin brocade2009
- Traditional handicrafts of making Xuan paper2009
- Yueju opera2009
- Gesar epic tradition2009
- Traditional firing technology of Longquan celadon2009
- Regong arts2009
- Tibetan opera2009
- Manas2009
- Mongolian art of singing, Khoomei2009
- Hua’er2009
- Farmers’ dance of China’s Korean ethnic group2009
- Chinese calligraphy2009
- Art of Chinese seal engraving2009
- Kun Qu opera2008
- Urtiin Duu, traditional folk long song2008
- Uyghur Muqam of Xinjiang2008
- Guqin and its music2008
Roʻyxat va yillar: ich.unesco.org
Shu mamlakatdan keksa insonni bilasizmi?
Uning maslahatini ona tilida yozib oling: telefonda 2–3 daqiqa.
Keksa yaqiningizni yozib oling